Vậy là xong một mùa phỏng vấn. Trong mùa này,  có nhiều bạn hỏi tôi về kinh nghiệm phỏng vấn (tìm faculty positions). Thật ra có khá nhiều websites viết về điều này, từ timelines cho tới kinh nghiệm presentation. Chỉ cần google “Academic Job Interview Tips” thì bạn sẽ thấy một khối thông tin hữu ích. Ở đây tôi chỉ muốn bổ sung vài điều quan trọng sau:

  1. Chuẩn bị slides: Onsite presentation vô cùng quan trọng. Ngoài việc luyện tập presentation thật nhuần nhuyễn, nhìn vào mắt audiences khi diễn thuyết, … như các website khác đã nói, thì chuẩn bị slide như thế nào là rất quan trọng. Thông thường bạn có 45 phút để nói. Nói như thế nào nhỉ:
    • Giới thiệu bao quát toàn bộ những gì bạn làm trong dissertation? Sai lầm! 45 phút không đủ để nói cụ thể.  Nói qua loa làm cho chủ đề và kết quả nghiên cứu của bạn quá nông cạn.
    • Nói như một genius, đi ngay vào theorems, proofs, chi tiết chứng minh mà cả khán phòng không ai theo kịp. Ngay cả cơ bản cũng không hiểu được vấn đề bạn đang nghiên cứu. Như vậy sai lầm vô cùng. Mặc dầu bạn có thể chỉ ra được vấn đề bạn nghiên cứu CÓ VẺ khó (bằng một lọat chứng minh mà bạn vừa trình bày), nhưng chẳng khiến người nghe (là đồng nghiệp của bạn trong tương lai) thú vị với nghiên cứu của bạn. Vậy mướn bạn về department để làm gì?
    • Ngược lại, nói làm sao cho toàn khán giả hiểu. Vậy cũng sai lầm. Hóa ra, công việc nghiên cứu của bạn dễ vậy ư. Với 45 phút, tôi hiểu tất cả những gì bạn làm trong 5 năm.
  2. Tôi nói giông dài như thế chỉ để nhấn mạnh bạn nên làm những điều sau:
    • Chọn trong dissertation của bạn một số problems có chiều sâu, đi từ dễ đến khó, và liên quan chặt chẽ với nhau. Tuyệt đối không chọn dăm ba topics rời rạc gom vào nói chung
    • Đánh nhanh thắng nhanh! Trong vòng 5 phút đầu, bạn phải làm cho TOÀN BỘ khán giả hiểu vấn đề bạn đang nghiên cứu, có tính ứng dụng cao và vô cùng thách thức. Phải khiến cho cả phòng vô cùng thú vị và hồi hộp nghe phần presentation còn lại của bạn. Nếu bạn không làm được điều này, bạn đã thất bại. Không cần nói tiếp 40 phút còn lại. Bên cạnh slides, giọng nói ở giai đoạn này rất quan trọng. Hãy truyền sự excited, passion, và fire cho thích giả. Đừng nói như đang đọc kinh.
    • Đến phần trình bày kết quả: Kết quả một: 80% audience hiểu. Sâu hơn, kết quả hai: 30% hiểu. Sâu hơn và tổng quát hơn, kết quả 3: 2 người hiểu! (Số lượng người hiểu ít lần vì độ khó của vấn đề nghiên cứu, không phải vì lối trình bày rối rắm của bạn.)
    • Nếu tìm jobs ở Mỹ, đừng quên nhấn mạnh khả năng xin fundings của bạn. Làm như thế nào nhỉ? Bạn tự trả lời nhé.
    • Tất cả những điều bạn nói đều có dẫn chứng, bằng chứng ủng hộ. Tuyệt đối  đừng “nói mà không làm.” Bạn không phải đang cua cô A hay cô B mà mở lời hoa mỹ.🙂
  3. Thái độ: Phải có passion, thể hiện được sư yêu thích công việc bạn làm, giống như: tôi sẽ làm điều này suốt đời mà không chán. Tự tin, khiêm tốn nhưng tuyệt đối không nhún nhường. Và không phê bình bất kỳ nghiên cứu nào. Tôi từng gặp một candidate từ Berkeley đến trường tôi. Trong phỏng vấn, cô ta nghiên cứu vấn đề A, liên quan khá mật thiết tới vấn đề B. Để thử nghiệm kiến thức rộng của cô ta, một người hỏi: Có vấn đề B như thế, liên quan như thế, liệu cô có nghĩ đến áp dụng lời giải của B cho A. Và nếu vậy, có thể advance được điều gì chăng. Cô ta trả lời: Tôi không quan tâm tới B vì tôi không cho B có ý nghĩa, etc… Trong khi B là vấn đề mà người hỏi đang nghiên cứu cả 10 năm nay!

Mùa này, có một số bạn hỏi tôi về cả quá trình negotiation, tôi định viết lên đây để những bạn sau khỏi mất công hỏi. Nhưng vấn đề này khá tế nhị, thôi đành viết email từng lần một vậy.